جنگل های هیرکانی کجاست | معرفی گونه های گیاهی و حیات وحش

به گزارش سرویس تازه های دنیای فناوری مجله تک تایمز ،

جنگل‌های هیرکانی از مهم‌ترین جنگل‌های جهان هستند و نقشی موثر در اکوسیستم آن دارند. این جنگل‌ها در کشورهای ایران و آذربایجان قرار گرفته‌اند.

نسخه اولیه این مقاله در تاریخ ۱۳۹۷/۰۹/۱۲ توسط نیکی قره‌گوزلویان نوشته شده و در تاریخ ۱۳۹۹/۰۹/۳۰ بازنویسی شده است.

جنگل‌های هیرکانی ایران و آذربایجان از مهم‌ترین مناطق زیست کره در جهان به شمار می‌روند. این جنگل‌ها نقشی موثر در شکل‌گیری چرخه زندگی دارند؛ تا جایی که در فهرست میراث طبیعی یونسکو، ثبت شده‌اند. گونه‌هایی منحصربه‌فرد از گیاهان و جانوران در طول زمان، در جنگل‌های هیرکانی رشد کرده‌اند که متاسفانه امروزه بعضی از آن‌ها منقرض شده‌اند.

موقعیت خاص جنگل‌های هیرکانی در حاشیه دریای خزر و کوهستان‌های اطراف آن، شرایط اقلیمی خاصی برای گونه‌های گیاهی فراهم کرده است که در جنگل‌های سایر نقاط جهان دیده نمی‌شود و این مسئله سبب پیدایش گونه‌های نادر گیاهی و حیوانی شده است.

بیشتر مساحت جنگل‌های هیرکانی در کشور ایران قرار دارد؛ اما قرار گرفتن بخش کوچکی از این جنگل‌ها در خاک کشور آذربایجان، بهره‌برداری از منابع طبیعی آن‌ها را در اختیار دو کشور قرار می‌دهد. صرف‌نظر از تعلق این جنگل‌ها به کشور مشخص، باید در نظر داشت که جنگل‌های هیرکانی بخشی از ثروت بزرگ جهانی هستند و میراثی برای تمام جهانیان محسوب می‌شوند و نگهداری و محافظت از آن‌هاا مسئولیتی بزرگ برای کشورهای ایران و آذربایجان است.

اگر به شناخت بیشتر جنگل‌های هیرکانی علاقه‌مند هستید، در این مقاله با ما همراه شوید. در ادامه ما به معرفی این جنگل‌ها، موقعیت جغرافیایی بخش‌های مختلف آن، پوشش گیاهی، حیات وحش و معروف‌ترین نواحی جنگلی داخل ایران، خواهیم پرداخت.

آنچه باید درباره جنگل‌های هیرکانی بدانید:

جنگل‌های هیرکانی چیست؟

درختان سبز رنگ جنگل هیرکانی روی شیب جنگل در میان مه

عکاس: مهدی تیرانی

یکی از مهم‌ترین منابع طبیعی در جهان، جنگل‌ها هستند؛ تا جایی که کشورهای دارای سهم بیشتر از جنگل‌های طبیعی را می‌توان نقاط ویژه جغرافیایی در جهان دانست. جنگل‌ها منابع اصلی برای تامین اکسیژن و هوای پاک در جهان به شمار می‌روند و گونه‌های مختلف جانداران نیز که زیستگاه اصلی‌شان جنگل‌ها است، چرخه حیات را کامل می‌کنند.

جنگل‌های هیرکانی بخش قابل توجهی از شمال کشور ایران و قسمت کوچکی از جمهوری آذربایجان را تشکیل می‌دهند. زمین شناسان و دانشمندان با تحقیق و پژوهش در حوزه خاک، قدمت جنگل‌های هیرکانی را در حدود دوره سوم زمین شناسی یا ۴۰ میلیون سال پیش تخمین زده‌اند. با توجه به قدمت این جنگل‌ها، می‌توان محدوده قرار گرفتن آن‌ها را به موزه طبیعی وسیعی تشبیه کرد که نمونه‌هایی از فسیل گیاهان چند هزار ساله در آن وجود دارند.

عمق جنگل هیرکانی شمال و درخشش نور از میان شاخه های درخت

عکاس: پدرام میر صادقی

جنگل‌های هیرکانی مانند نواری سبز رنگ در جنوب دریای خزر قرار گرفته‌اند و درختان آن بسیار متراکم هستند. با توجه به موقعیت مکانی و آب و هوایی این جنگل‌ها، می‌توان این منطقه را یکی از غنی‌ترین ذخایر آبی جهان نیز دانست که مانند سدی بزرگ از جاری شدن سیل در شمال ایران جلوگیری می‌کند. نام «هیرکان» گویش قدیمی کلمه «گرگان» است که در گذشته استانی بزرگ در شمال ایران بوده است و در جمهوری آذربایجان نیز منطقه‌ای با این نام وجود دارد. «جرجان» نیز نام دیگر گرگان است که در سالیان قبل به جنگل‌های شمال نیز اتلاق می‌شد. بنا بر بعضی اسناد موجود و خوانش کتیبه‌های ایران باستان (دوره هخامنشیان)، نام این منطقه در گذشته «ورکان» بوده است؛ اما در حال حاضر با توجه به اشتراک بین کشورهای ایران و آذربایجان، دو کشور روی نام «هیرکان» به توافق رسیده‌اند.

بعضی گیاهان موجود در جنگل‌های هیرکانی، منحصربه‌فرد هستند و در دیگر جنگل‌های جهان امکان رویش ندارند

نمونه‌های مشابه جنگل‌های هیرکانی ایران و آذربایجان در جهان محدود هستند و این مطلب، ارزش این جنگل‌ها را بیشتر می‌کند. در بسیاری از نقاط جهان و همین طور کشور ایران، کمبود عرصه جنگلی و نابودی جنگل‌ها، آسیب‌های غیر قابل جبرانی به وجود آورده‌اند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به آلودگی‌ هوا و سیل‌های ویران کننده اشاره کرد.

جنگل‌های هیرکانی در شمال ایران نقش بسیار قابل توجهی در پالایش هوای آلوده دارند. آب و هوای ناحیه جنوب دریای خزر، شرایطی بسیار مناسب برای رشد درختان این جنگل‌ها ایجاد کرده است و بنا بر پیش‌بینی زمین شناسان، امکان رشد گیاهان و درختان جنگل‌های هیرکانی ایران، با این قدمت بالا، در سایر نقاط جهان وجود نداشته است.

مراتع سرسبز جنگل های هیرکانی در میان کوهستان انبوه مه گرفته

منبع عکس: خبرگزاری تابناک، عکاس نامشخص

قدمت بالای جنگل‌های هیرکانی ایران و آذربایجان و تنوع گیاهان آن، سبب ثبت این گنجینه طبیعی در فهرست میراث طبیعی یونسکو در سال ۲۰۱۹ میلادی شد. نخستین درخواست برای ثبت‌نام جنگل‌های هیرکانی در فهرست یونسکو توسط کشور آذربایجان صورت گرفت؛ اما به‌دلیل قرار گرفتن بخش زیادی از این جنگل‌ها در خاک ایران، با این درخواست موافقت نشد و پس از آن با پیگیری مجدد از طرف ایران، نام جنگل‌های هیرکانی به‌عنوان اثر مشترک کشورهای ایران و آذربایجان، در فهرست یونسکو به ثبت رسید. این جنگل‌ها با عنوان دومین اثر طبیعی از ایران، پس از بیابان لوت، در فهرست جهانی یونسکو شناخته می‌شوند و در حال حاضر آخرین اثر ثبت شده از ایران در این فهرست است.

در طول سالیان اخیر قوانین زیادی در جهت حمایت از منابع ارزشمند جنگلی در شمال ایران به تصویب رسیده‌اند که امکان آسیب به جنگل‌های هیرکانی را کاهش داده‌اند؛ اما باید به خاطر داشت که حفظ جنگل‌های هیرکانی شمال ایران، نه‌تنها برای زندگی امروز جهان ضروری است، بلکه به‌عنوان گنجینه‌ای برای آیندگان بسیار اهمیت دارد.

مشاهده روی نقشه)

جنگل الیمستان

درختان رنگارنگ جنگل الیمستان در فصل پاییز

عکاس: محمد خادم الشیخ

جنگل الیمستان از زیباترین قسمت‌ها در جنگل‌های هیرکانی شمال ایران به شمار می‌رود. فضای مه گرفته با درختان سر به فلک کشیده در این جنگل، در مسیر کوهنوردی به‌سمت کوه الیمستان، جنگل نوردی دلپذیری را برای شما به ارمغان می‌آورد. جنگل الیمستان در نزدیکی آمل قرار دارد و به‌دلیل رویش گیاهی موسوم به «الیما» با این نام شناخته می‌شود. این گیاه خوراکی در اردیبهشت ماه سراسر این جنگل را می پوشاند.

کلبه چوبی در میان درختان جنگل الیمستان

عکاس: محمد خادم الشیخ

جنگل الیمستان بخش کوچکی از منطقه وسیع حفاظت شده‌ای به همین نام است. منطقه حفاظت شده الیمستان نزدیک به ۴۰۰ هکتار مساحت دارد و به‌دلیل اختلاف ارتفاع‌ در بخش‌های مختلف آن، گیاهان متنوعی در بخش‌های مختلف جنگل الیمستان می‌رویند. گیاهان صخره‌ای، کوهستانی، جنگلی، رودخانه‌ای و مرتعی در نقاط مختلف جنگل الیمستان دیده می‌شوند. در مسیرهای پیاده روی، کوهنوردی یا جنگل نوردی در این منطقه، با تنوع بالای آب و هوایی مواجه می‌شوید. در بخش‌هایی هوا آفتابی و شرجی و در بخش‌هایی بارانی و مه آلود می‌شود و در طول مسیر گاهی با قسمت‌های انبوه و پر درخت و گاهی با دشت‌ها و مراتع سبز برخورد می‌کنید.

منابع عکس‌ها و عکاس: خبرگزاری میزان و باشگاه خبرنگاران جوان، محمد خادم الشیخ

از زیباترین جاذبه‌های جنگل الیمستان می‌توان به قله و روستای الیمستان اشاره کرد. در زمستان مسیر کوهنوردی از جنگل بسیار تماشایی می‌شود و علاقه‌مندان به کوهنوردی در این زمان به‌سمت قله الیمستان می‌روند. مسیر دسترسی به قله در جنگل الیمستان، در بهار و به‌خصوص اردیبهشت ماه، پوشیده از گل‌های رنگارنگ است. منطقه «قلاردن» که بخشی از این مسیر است، در این زمان پوشیده از گل‌ گاو زبان می‌شود.

آدرس جنگل الیمستان: استان مازندران، ۵۰ کیلومتری جنوب آمل، جنگل الیمستان (مشاهده روی نقشه)

جنگل ابر شاهرود

درختان جنگل ابر شاهرود در میان انبوه ابرها

منبع عکس: tandistravel.com، عکاس نامشخص

از زیباترین مناطق دیدنی جنگلی در جنگل‌های هیرکانی ایران، جنگل ابر شاهرود است که گردشگران و طبیعت دوستان علاقه زیادی به آن دارند. پدیده جنگل ابر، با نفوذ ابرها از میان کوه‌ به جنگل رخ می‌دهد و اختلاف فشار هوا در این منطقه باعث به وجود آمدن تصاویری زیبا می‌شود. در بعضی نقاط می‌توانید روی ابرها راه بروید و از تماشای زیبایی‌های جنگل پوشیده از مه و ابر لذت ببرید.

جنگل ابر در ۴۰ کیلومتری شمال شرقی شهر شاهرود و در مرز میان استان‌های سمنان و گلستان قرار دارد. این جنگل در حدود ۳۵ هزار هکتار وسعت دارد و از مرتفع‌ترین قسمت‌های جنگل‌های هیرکانی است. دمای هوا در جنگل ابر شاهرود در گرم‌ترین فصل‌های سال به ۲۰ درجه بالای صفر و در سردترین زمان‌ سال به ۶ درجه بالای صفر می‌رسد. نقاط مرتفع جنگل ابر شاهرود پوشیده از مراتع و چمنزار است و در نقاط پایین آن درختان میوه و درختچه‌های تمشک دیده می‌شوند.

منابع عکس‌ها: خبرگزاری‌های مهر، ایرنا و جام جم، عکاس عکس‌ها نامشخص

جنگل ابر شاهرود در سال ۱۳۹۸ در فهرست آثار ملی و طبیعی ایران قرار گرفت. این جنگل از سال ۱۳۹۳ نیز به‌عنوان منطقه حفاظت شده محسوب شده است و زیر نظر سازمان حفاظت از محیط زیست قرار دارد. گونه‌های گیاهی متنوعی در سراسر جنگل ابر شاهرود دیده می‌شوند که بیشتر آن‌ها درختان بلوط، افرا، توسکا و آزاد هستند. درختان و درختچه‌های میوه و گیاهان دارویی نیز بخش دیگر پوشش گیاهی این جنگل را تشکیل می‌دهند. خرس قهوه ای، پلنگ، گرگ، خوک وحشی، روباه، شوکا، شغال، کل و بز از حیوانات این جنگل هستند و پرندگانی مانند کبک، کبوتر جنگلی، بلدرچین، عقاب جنگلی، کرکس، فاخته، شاهین و قرقاول، در این جنگل زندگی می‌کنند.

آدرس جنگل ابر شاهرود: استان سمنان، ۶۰ کیلومتری شمال شاهرود، جنگل ابر شاهرود (مشاهده روی نقشه)

جنگل بولا ساری

آبشار بولا در میان جنگل بولای ساری

عکاس: کریم شادفر

جنگل بولا نیز منطقه‌ای حفاظت شده در استان مازندران و نزدیکی شهر ساری است و بخش وسیعی از مناطق حفاظت شده بولا، پناهگاه حیات وحش دودانگه و چهار دانگه را در بر می‌گیرد. مساحت این جنگل نزدیک به ۴۰۰۰ هکتار است و در نزدیکی پارک ملی کیاسر قرار دارد. منطقه حفاظت شده بولا از سال ۱۳۷۸ با این عنوان زیر نظر سازمان حفاظت محیط زیست قرار گرفت.

جنگل بولا نیز از مناطق با اختلاف ارتفاع زیاد در بخش‌های مختلف است و بر دامنه‌های کوهستانی شمالی و جنوبی با شیب تند قرار دارد. در مناطق مرتفع‌تر، مراتع ییلاقی و دشت‌ها و چمنزارهای گسترده دیده می‌شوند. قسمت‌های با شیب زیاد به‌دلیل عدم دسترسی به آن‌ها، پناهگاهی امن برای گونه‌های جانوری مختلف محسوب می‌شوند.

عکاسان و منبع عکس: خبرگزاری تسنیم، سید ولی شجاعی لنگری، محمد رضا حسینی و  مهرزاده نجار

از مهم‌ترین گونه‌های جانوری جنگل بولا می‌توان پلنگ، گرگ، گراز، روباه، گوزن، خرس قهوه‌ای، بز و شوکا را نام برد و در میان پرندگان نیز به کبک و کبک دری اشاره کرد. شمشادهای متراکمی در سراسر جنگل بولا دیده می‌شوند و درختانی مانند راش، ممرز، مازو و توسکا در این جنگل روییده‌اند. جنگل بولا به‌دلیل نقاط بکر و دست نخورده، در طول سال‌های گذشته مورد تجاوز قاچاقچیان چوب قرار گرفته است. گردش در نقاط دور این جنگل، بدون راهنمای آشنا به مسیر، ممکن است بسیار خطرناک باشد.

آدرس جنگل بولا: استان مازندران، ۸۰ کیلومتری جنوب ساری (مشاهده روی نقشه)

جنگل واز

درختان پاییزی جنگل واز چمستان زیر آسمان آبی

منبع عکس: خبرگزاری مهر، عکاس: مجید نیکجو

جنگل واز در استان مازندران قرار دارد و در نزدیکی جنگل چمستان در شهرستان نور واقع شده است. این منطقه نیز از بکرترین جنگل‌های هیرکانی در شمال ایران به حساب می‌آید که جاذبه‌های بی‌نظیر طبیعی را در خود جا داده است. زیبایی‌های جنگل واز در پاییز دوچندان می‌شوند. سراسر جنگل در این فصل با درختان و بوته‌های زرد و نارنجی، مناظری تماشایی خلق می‌کنند.

مسیر دسترسی به جنگل واز، از جاده‌ای خاکی گذر می‌کند و در نهایت به جنگل کوهستانی می‌رسد. این جاده در بیشتر سال مه گرفته است و در فصل زمستان نیز پوشیده از برف می‌شود. روستاهای اطراف جنگل واز نیز طبیعتی بسیار زیبا دارند و امکانات مناسبی برای اقامت در خانه‌های بومگردی به مسافران ارائه می‌دهند.

منبع عکس‌ها و عکاس: خبرگزاری مهر، مجید نیکجو

مساحت جنگل واز به بیش از ۹۰۰۰ هکتار می‌رسد و از سال ۱۳۸۰ به بعد، این منطقه به‌عنوان منطقه حفاظت شده زیر نظر سازمان حفاظت از محیط زیست قرار گرفته است. رودهای خروشان در تمام جنگل واز جریان دارند و بر رطوبت هوای این جنگل می‌افزایند. وجود هوای مرطوب نیز، سبب پیدایش مراتع سرسبز در حوالی جنگل واز شده‌ است. در این جنگل، مناطقی با شیب بسیار بالا قرار گرفته‌اند که باعث رویش گیاهان صخره‌ای شده‌اند. انواع گیاهان بیشه‌زار و جنگلی نیز در این منطقه دیده می‌شوند. آب‌های جاری در رودهای جنگل واز شرایط مناسبی برای زندگی گیاهان متنوع فراهم کرده‌اند. جانورانی مانند پلنگ، گراز، شغال، خرس قهوه‌ای، مرال، بز وحشی و کبک نیز در این جنگل زندگی می‌کنند.

آدرس جنگل واز: استان مازندران، ۱۷ کیلومتری جنوب نور، جنگل واز (مشاهده روی نقشه)

جنگل کجور نوشهر

پوشش سبز جنگل کجور از بالای کوهستان

جنگل‌های کجور از ارتفاع، منبع عکس نامشخص

جنگل کجور در استان مازندران و بین شهرهای چالوس و نور قرار گرفته است. مساحت کل این جنگل از ۲۴ هزار هکتار فراتر می‌رود که ۱۴ هزار هکتار آن، عرصه ثبتی به شمار می‌رود. ارتفاع بخش‌های مختلف در این جنگل با یکدیگر متفاوت هستند و بسیاری از قسمت‌ها شیب بالای ۳۰ درصد دارند. فاصله جنگل کجور تا دریای خزر بسیار کم است و قرار گرفتن این منطقه در مرکز جنگل‌های شمال، آن را به قلب جنگل‌های هیرکانی تبدیل کرده است. جنگل کجور فاصله کوتاهی تا پارک سیسنگان دارد.

جنگل کجور در منطقه‌ای کوهستانی و بین کوه‌های دماوند و علم کوه قرار گرفته است. آب و هوای این منطقه از کوهستان‌های اطراف بسیار تاثیر می‌گیرد و به همین دلیل زمستان‌هایی بسیار سرد و پربرف دارد. بارش باران نیز در فصل‌های پاییز و بهار شدت دارد و این مطلب پوشش گیاهی متنوعی در این جنگل ایجاد کرده است. در اطراف بافت جنگلی کجور، روستاهای زیادی وجود دارند که کشاورزی در آن‌ها بسیار رونق دارد.

عکاس و منابع عکس‌ها: سایت تیشینه، ایرنا، باشگاه خبرنگاران جوان و ابوطالب ندری

این منطقه در گذشته از نخستین زیستگاه‌های پلنگ ایرانی بوده است و از دیگر گونه‌های جانوری در جنگل کجور می‌توان به خرس، گوزن، شوکا، مرال، خوک، جوجه تیغی، خارپشت و خرگوش اشاره کرد. پرندگانی مانند عقاب، شاهین، قرقاول، کبک، بلدرچین و دارکوب نیز در جنگل کجور نوشهر، به‌وفور یافت می‌شوند.

آدرس جنگل کجور: استان مازندران، حد فاصل بین نوشهر و نور، جنگل کجور (مشاهده روی نقشه)

جنگل لیسار

کلبه های جنگلی در ارتفاعات جنگل لیسار

منبع عکس: خبرگزاری تسنیم، عکاس نامشخص

منطقه حفاظت شده لیسار در شمال شهرستان تالش، در استان گیلان قرار دارد. جنگل لیسار نیز در منطقه‌ای کوهستانی و نزدیک به ساحل قرار گرفته است و به همین دلیل زمین‌هایی جلگه‌ای و در عین حال بخش‌های مرتفع دارد. ریشه نام لیسار به پوشش گیاهی این منطقه برمی‌گردد. رویش درختان «لی» یا نارون در این جنگل، سبب نام‌گذاری این جنگل به نام لیسار شده‌اند. منطقه ییلاقی و زیبای سوباتان در این جنگل قرار دارد.

در طول سال‌های اخیر، بخش‌های زیادی‌ از زمین‌های جنگلی در جنگل لیسار از میان رفته‌اند و جای خود را به زمین‌های بایر و مناطق مسکونی داده‌اند. این روند تاثیر زیادی بر کاهش زیست پستانداران گوشت‌خوار گذاشته است و در مقابل، جوندگان رشد قابل‌توجهی داشته‌اند؛ اما هم‌چنان گونه‌های متنوعی از حیوانات مانند مرال، سیاهگوش، پلنگ، کل و بز، قوچ و میش، روباه، شوکا و خرس، در این جنگل زندگی می‌کنند. پرندگان مختلفی نیز در این جنگل دیده می‌شوند که از مهم‌ترین آن‌ها پرندگان شکاری هستند.

منابع عکس‌ها و عکاسان: خبرگزاری‌های میزان و تسنیم، خدیجه نادری، خلیل غلامی و محسن زارع

پوشش گیاهی جنگل لیسار را بیشتر، درختان پهن برگ هیرکانی تشکیل می‌دهند. از معروف‌ترین گونه‌های گیاهی در این جنگل می‌توان، درخت‌های راش، ممرز، نارون، صنوبر، توسکا و شب خسب را نام برد. درختچه‌های انار وحشی، گوجه جنگلی، تمشک و لیلکی نیز به‌همراه گونه‌های علفی مانند شبدر و گزنه در سراسر این جنگل‌ دیده می‌شوند.

آدرس جنگل لیسار: استان گیلان، ۲۰ کیلومتری شمال تالش، جنگل لیسار (مشاده روی نقشه)

جنگل چهارباغ چالوس

منظقه حفاظت شده چها باغ چالوس از نمای بالا

منبع عکس: سایت سیری در ایران، عکاس نامشخص

جنگل چهارباغ چالوس، منطقه‌ای حفاظت شده در استان مازندران است و حوالی منطقه سیاه بیشه قرار دارد. این جنگل در کیلومتر ۹۰ جاده کرج-چالوس قرار گرفته است. روستاهای زیادی مانند دلیر، ایلت، نوکرس، کیجان، انگورن و پولاد کوه، بخش‌هایی از جنگل چهار باغ هستند. جنگل چهار باغ از سال ۱۳۸۰ تحت حفاظت سازمان محیط زیست قرار گرفت و به‌عنوان منطقه حفاظت شده شناخته شد.

منطقه حفاظت شده چهارباغ بالغ بر ۱۹ هزار هکتار مساحت دارد و شامل دامنه‌های جنگلی پر شیب و رودخانه‌های دائمی پر آب می‌شود؛ گرچه مساحت ثبت شده این سایت جنگلی در حدود ۶۸۰۰ هکتار است. این منطقه اقلیمی سرد و نیمه مرطوب دارد. جنگل چهارباغ بخش‌هایی از دره‌های عمیق و کوه‌های البرز مرکزی را تشکیل می‌دهند که در بعضی نقاط به‌صورت جنگل متراکم و انبوه و در سایر قسمت‌ها، مراتع ییلاقی و سرسبز هستند. مانند سایر جنگل‌های شمالی، مراتع و دشت‌ها، در ارتفاع قرار گرفته‌اند. از مهم‌ترین رودهای جاری در این جنگل می‌توان به رودهای انگوران و مکارود اشاره کرد.

منابع عکس‌ها و عکاسان: سایت سیری در ایران، خبرگزاری فارس، خبرگزاری برنا، مهدی تیرانی و الهام درفشی

گونه‌های مختلف گیاهی در این جنگل روییده‌اند که محل تقاطع گیاهان هیرکانی مختلف در گونه‌های ایرانی و تورانی هستند. اختلاف ارتفاع در قسمت‌های مختلف سایت چهارباغ، تنوع وسیعی از درخت‌ها، درختچه‌ها و گیاهان علفی را ایجاد کرده است. از میان حیوانات این جنگل می‌توان به گونه‌هایی مانند خرس قهوه‌ای، پلنگ، مرال، شوکا، روباه، گرگ، جوجه تیغی، شغال، سمور و گربه جنگلی اشاره کرد. پرندگانی مانند عقاب طلایی، سارگپه، کبک دری، کبک معمولی و کبوتر جنگلی نیز در این جنگل دیده می‌شوند.

آدرس جنگل چهار باغ: استان مازندران، ۳۰ کیلومتری شمال سیاه بیشه، روستای انارک، جنگل چهارباغ (مشاهده روی نقشه)

جنگل خشکه داران تنکابن

درختان انبوه در جنگل خشکه داران

منبع عکس: خبرگزاری صدا و سیما، عکاس نامشخص

پارک جنگلی خشکه داران تنها جنگل جلگه‌ای در شمال ایران است که مساحت آن به حدود دو میلیون و ۶۰۰ هزار متر مربع می‌رسد. جنگل خشکه داران آخرین بازمانده از اکوسیستم جنگل‌های جلگه‌ای به شمار می‌رود و به همین دلیل گونه‌های خاص گیاهی و جانوری در این جنگل زندگی می‌کنند. این جنگل بین شهرهای نشتارود و عباس آباد و در فاصله ۳۰ کیلومتری از تنکابن، در مسیر تنکابن-چالوس قرار دارد. فاصله بسیار کوتاه جنگل خشکه داران با دریا، موقعیت خاص جغرافیایی این منطقه را خلق کرده است.

با توجه به مساحت پایین منطقه خشکه داران نسبت به سایر محوطه‌های جنگلی در شمال ایران، تنوع زیستی در این جنگل جالب توجه است. انواع مختلف گیاهان در این جنگل روییده‌اند که از میان آن‌ها می‌توان به درختان ممرز، بلوط، انار، کرات خرمندی، لرگ، ملج و سه قلو زنجیری اشاره کرد. درختچه‌های شمشاد، ازگیل جنگلی و بوته‌های یاس وحشی نیز در نقاط مختلف این جنگل به چشم می‌خورند. از نمونه‌های رو به انقراض گیاهی در این جنگل نیز می‌توان توسکاهای کرک دار را نام برد.

جنگل خشکه داران از بخش‌های متنوع در زیست جانوری نیز هست. حیوانات وحشی نظیر خوک، گرگ، شغال و گربه وحشی در این جنگل زندگی می‌کنند. پرندگان این منطقه نیز انواع متفاوتی را شامل می‌شوند که از آن میان می‌توان به حواصیل خاکستری، قره، غاز، مرغابی‌های مختلف، غاز باکلان و اگوت بزرگ و کوچک اشاره کرد. متاسفانه در طول سال‌های اخیر بخش‌های زیادی از جنگل خشکه داران به‌دلیل حضور انسان‌ها دستخوش آسیب‌های زیادی شده است.

آدرس جنگل خشکه داران: استان مازنداران، جنوب تنکابن، جنگل خشکه داران (مشاهده روی نقشه)

منبع عکس‌ها: خبرگزاری‌های ایرنا و تسنیم و titreshahr.com، عکاس‌ها نامشخص

بررسی دقیق‌تر روی جنگل‌های شمال ایران که بخش بزرگی از جنگل‌های هیرکانی هستند، لزوم اهتمام کامل بر حفظ منابع طبیعی در این مناطق را یادآور می‌شود. به خاطر داشته باشید، منابع طبیعی جهان، باقی مانده از سالیان طولانی هستند و بسیاری از این منابع تجدید نخواهند شد یا تجدید آن‌ها قرن‌ها طول خواهد کشید؛ گرچه با روند امروزی تخریب این جنگل‌ها، این مسئله غیرممکن به نظر می‌رسد. حفاظت از جنگل‌های هیرکانی برای حفظ زندگی نسل‌های آینده، ضروری است.

اگر به جنگل‌نوردی و تماشای زیبایی‌های جنگل‌های هیرکانی شمال ایران علاقه دارید، تجربه‌های خود را با ما در میان بگذارید. خواندن نظرهای شما، برای ما و دیگر کاربران کجارو، لذت‌بخش خواهد بود.

عکس کاور: خبرگزاری میزان

بمنظور اطلاع از دیگر خبرها به صفحه اخبار فناوری مراجعه کنید.
منبع خبر

نوشته های مشابه

بستن